Afscheid van directeur-bestuurder Hanneke Bakker: “We zijn het aan onze voorgangsters verschuldigd om dingen te agenderen.”
Na acht jaar nemen we afscheid van Hanneke Bakker als directeur-bestuurder van Blijf Groep. In die jaren groeide haar overtuiging dat huiselijk geweld geen individueel probleem is, maar een kwestie die het hart van onze samenleving raakt. Ze blikt terug op wat haar hier dreef, wat de hoogtepunten waren en wat ze ons wil meegeven voor de toekomst.
“Blijf Groep heeft me doen inzien dat huiselijk geweld echt een samenlevingsprobleem is.”
Als ze terugkijkt op acht jaar Blijf Groep, valt haar vooral één ding op: hoe het werk haar blik verruimde. “Het ging voor mij altijd om urgentie,” vertelt ze. “Het moet ergens over gáán. Ik ga ‘aan’ als de situatie ernstig is.” Maar in de loop van haar jaren bij Blijf Groep werd dat vuurtje niet alleen aangewakkerd, het veranderde van vorm. “Ik ben gaan zien dat huiselijk geweld niet iets is dat ‘ergens anders’ gebeurt. Het gaat over de hele samenleving. Over je moeder, je dochters, je buren.” Het jubileumjaar van Blijf Groep (in 2024 bestond Blijf Groep 50 jaar) speelde daarin een sleutelrol. “Het heeft echt iets in mij doen ontbranden. We zijn het aan onze voorgangsters verschuldigd om dingen te agenderen. Zij wilden iets aan de kaak stellen, en dat moeten wij ook blijven doen.” Wat voor haar steeds duidelijker werd: “Het gaat verder dan vrouwen die zwaar mishandeld worden. Dit gaat over systemen. Het extreme geweld dat wij zien, is een uiting van man-vrouw verhoudingen in onze samenleving.”
‘Wat er stond, was goud waard’
Toen ze begon bij Blijf Groep, trof ze een organisatie aan die formeler was dan ze gewend was. Tegelijkertijd was er iets dat haar direct trof: de degelijke basis. “De Oranje Huizen vond ik gewéldig. Daar hebben we op voort kunnen bouwen.” De beweging naar samenwerking tussen Veilig Thuis Flevoland (VTF) en vrouwenopvang ziet ze als een van de belangrijkste stappen richting de toekomst. “Ik zie daar enorme inhoudelijke meerwaarde.” Die ontwikkeling kwam niet vanzelf maar begint steeds zichtbaarder te worden.
Vakmanschap in kleine stapjes
Wat volgens haar de essentie is van het werk van Blijf Groep? Ze hoeft er niet lang over na te denken. “Vakmanschap. Ambacht.” Ze kijkt met bewondering naar de collega’s die dagelijks met cliënten werken. “Ik vind het zo knap dat ze kleine succesjes kunnen vieren. Dat zorgvuldige, mooie handwerk, daar zie ik de waarde echt van in. Je komt er alleen door al die stapjes te zetten.” Meelopen in de praktijk zoals de laatste keer met gastvrouwen en -heren maakte veel indruk. “Hoe zij helemaal vanuit de cliënt denken, daar heb ik heel veel bewondering voor.”
Langzaamaan leerde ze ook denken in grijstinten. Op vragen als ‘Waarom gaat ze niet gewoon weg?’ of ‘Waarom zitten de vrouwen hier en niet de plegers?’ Hanneke vervolgt: “Ik ben wel gaan inzien dat het een grijs gebied is. De herinneringen die in het huis leven waar geweld heeft plaatsgevonden zijn soms te heftig om daar te blijven wonen. Om het echt om te draaien, moeten we sommige plegers als cliënt gaan zien. Tegelijkertijd moeten plegers duidelijker en eerder begrensd kunnen worden.”
‘Samenwerken gaat niet vanzelf, dat móet je organiseren’
Na acht jaar leidinggeven is er aardig wat veranderd. Zo is er meer aandacht voor kinderen en is er een nieuwe functie geïntroduceerd: de kind-maatschappelijk werker. “Dat is een mooie ontwikkeling,” geeft Hanneke aan. “In mijn vorige werk bij Altra lag de focus juist heel erg op kinderen, bij Blijf Groep was dat wat minder.” Daarnaast haalt ze ook Drakentemmers aan, het expertiseplatform waarin kennis over huiselijk geweld, trauma en hechtingsproblemen werd gecombineerd. “Dat bestond eigenlijk nog niet. Wij hebben dat samen met anderen opgezet en uitgebouwd. Nu is het iets bekends en gerenommeerds, en breder ondergebracht bij de GGZ Ecademy, waardoor steeds meer behandelaars en hulpverleners van de kennis gebruik kunnen maken.”
Na haar vertrek stapt de organisatie over op een collegiaal directieteam waarbij de eindverantwoordelijkheid voor de organisatie wordt gedeeld door drie directeuren. “Veiligheid maak je samen. Dat zit in alles in onze organisatie. Je hebt het gesprek nodig: hoe gaan we dit góed doen? Waarom heb je daar één baas voor nodig?” Het loslaten van de traditionele hiërarchie ziet ze als een noodzakelijke stap. “Het past bij de tijdsgeest, en bij onze materie. De macht neerleggen bij één persoon wekt de suggestie dat dat beter is, daar geloof ik niet in.” Het overdragen van het stokje geeft haar energie in plaats van melancholie. “Ik vind het geweldig. Hier hebben we een jaar aan gewerkt. Het is zo leuk dat het gaat gebeuren.” En ondanks alle mediaoptredens, onderscheidingen en bijzondere momenten, van Met het Oog op Morgen, het bezoek van Máxima op onze locatie in Almere, tot de schenking van Metallica – blijft haar belangrijkste herinnering simpel: “De cliënten en de mensen die hier werken.”
Wensen voor de nieuwe directie en de sector
Aan haar opvolgers wenst ze vooral plezier. “Dat ze het net zo leuk gaan hebben als ik altijd heb gehad. Lekker samenwerken, elkaar ruimte geven en met vertrouwen echt een team vormen zoals ik dat heb ervaren. Dat is goud waard! Beetje maling aan de wereld, lekker eigenwijs.” Haar wens voor de sector is even duidelijk als urgent. “Ik hoop dat men zich realiseert dat de mensen die de stap maken om hulp te vragen die ook krijgen. Met alle media-aandacht en campagnes over huiselijk geweld moeten we het waarmaken anders is het vertrouwen in de overheid en de hulpverlening weg. Wachtlijsten zijn bijvoorbeeld een groot risico of het tekort aan opvangplekken.” Ze hoopt ook op meer rolmodellen en betrokken publieke figuren. Vooral mannen kunnen nog meer betekenen. En ooit, zegt ze met nadruk: “Een echt integraal systeem.”
Wat ze haar collega’s nog wil meegeven
Ze heeft één boodschap die ze graag achterlaat. “Sta op als je iets te vertellen hebt. Maak die stap. Als je denkt: het klopt niet, ik zie dit anders, ik heb een idee.” Ze is eerlijk over wat beter kon. “Wat ik beter had kunnen doen is aandacht voor diversiteit. De bedoeling is er vaak wel, maar echt voelen en doen: waar gaat het nou over, hoe zet je dat om in echte acties? Daar schieten we vooralsnog in tekort in staf- en managementfuncties.”
Een nieuw hoofdstuk
Wat ze nu gaat doen, weet ze nog niet precies. “Tegen de abortusdemonstranten demonstreren bij de abortusklinieken,” grapt ze half. “Wennen aan niet meer zo veel werken. Ik ga het ontdekken. Ik vind het wel een avontuur.” En dan, met dezelfde overtuiging die haar jaren bij Blijf Groep kenmerkte: “Dit is de leukste baan die ik ooit heb gehad.”
Per 1 maart 2026 krijgt Blijf Groep een collegiaal directieteam. Drie collega’s die onze organisatie van binnen en buiten kennen, nemen samen de verantwoordelijkheid voor Blijf Groep en Veilig Thuis Flevoland.