Huiselijk geweld stopt niet vanzelf. Toch ligt de focus in de hulpverlening nog altijd vooral bij de slachtoffers. Blijf Groep vindt het tijd om die blik te verbreden. Want als we geweld écht willen stoppen, moeten we ook de plegerkant serieus nemen. In Amsterdam Nieuw-West is daarom in samenwerking met Daadkr8, het Buurtteam en de gemeente een supportgroep gestart voor mannen die geweld hebben gepleegd of dreigen te plegen. De groep is kleinschalig, vertrouwelijk en draait om gelijkwaardigheid. Ervaringsdeskundige Hoscar is buurtteammedewerker en betrokken als deelnemer. Inès Vanmarcke is als adviseur verbonden aan het kenniscentrum van Blijf Groep. Samen laten ze zien waarom deze aanpak werkt en waarom het hoognodig is.
Een groep die écht werkt
Hoscar noemt het liever een lotgenotengroep. “Voor mannen die uit een situatie van huiselijk geweld komen of daarin dreigen te belanden,” legt hij uit. “We zijn op dit moment met vier tot vijf mannen. Ik neem deel als ervaringsdeskundige.” Wat hem opvalt, is hoe herkenbaar de verhalen zijn. “Veel mannen zijn bang dat hun kinderen worden afgenomen. Die dreiging roept frustratie op, en die kan doorslaan naar agressie. Je pakt iets van iemand af, bestaanszekerheid of contact met je kind, en dan knapt er iets. Maar daar praten we juist over, voordat het escaleert.”
In de groep werken de mannen met een soort meetlat, vertelt hij. “Daarmee maken we inzichtelijk: wanneer word je boos? Wanneer ga je daar overheen? En waar ligt jouw grens dat je beter even naar buiten kunt lopen voordat je iets doet waar je later spijt van krijgt? Want dat moment komt sneller dan je denkt. Stel, je partner gaat vreemd en je vindt een condoom achter de bank. Dat zijn triggers. Dan moet je weten hoe je daarmee omgaat.”
Herkenning, openheid en steun
Volgens Inès Vanmarcke is het precies die laagdrempeligheid en herkenning die deze vorm van ondersteuning zo effectief maakt. “Onderzoek laat zien dat supportgroepen goed aansluiten bij de behoefte van plegers van huiselijk geweld. We creëren een oordeelloze plek, waar mannen zich vrij kunnen voelen om hun verhaal te delen zonder consequenties. De essentie is dat zij elkaar steunen en inzichten geven. Op die manier kan gedragsverandering plaatsvinden.”
Wat Hoscar bijzonder vindt, is dat de groep draait om praktische én emotionele steun. “We praten, steunen elkaar, gaan mee naar afspraken. Die combinatie maakt het uniek.” De meeste mannen komen via het buurtteam of via Blijf Groep, maar volgens Hoscar zou het bereik breder moeten. “Het zou mooi zijn als de rechter hier ook naartoe verwijst. Nu krijg je een straf opgelegd, maar zo’n groep moet óók beschikbaar zijn. Vooraf, niet pas als het al te laat is.”
Schaamte en het belang van vertrouwen
Schaamte is een grote drempel. “Als man betrokken zijn bij huiselijk geweld? Dan keert de gemeenschap je de rug toe. Daarom geef ik presentaties in moskeeën en op andere plekken, om duidelijk te maken dat je je niet hoeft te schamen als je hulp zoekt.”
Die schaamte ziet hij ook bij nieuwe deelnemers. “In het begin is iedereen stil. Niemand wil praten over zijn daden. Dat snap ik. Het duurde bij mij best lang voordat ik er open over kon praten. Maar zodra ik mijn verhaal vertel zonder schaamte, zie je iets veranderen. Dan durven zij ook meer te delen. Ze komen losser. Dat heeft alles te maken met vertrouwen. Het besef dat je niet veroordeeld wordt, maar dat we elkaar proberen te begrijpen.”
Inès bevestigt dat veiligheid en vertrouwen cruciaal zijn. “Bij Blijf Groep werken we systeemgericht, dat betekent dat we met ieder gezinslid apart willen spreken. Hierbij wordt er gekeken naar de veiligheid van iedereen. Nu we de hulpverlening voor slachtoffers goed hebben neergezet, is het tijd om te kijken naar hiaten. Wat we merken is dat plegers vaak buiten de hulpverlening vallen, bijvoorbeeld door stigma of het ontbreken van passende ondersteuning.”
Kleine stappen, grote successen
De impact is zichtbaar, ook voor Hoscar. “We zijn nog maar net begonnen, maar ik zie al veranderingen. Eén man kwam binnen met veel agressie. Hij zat hoog in zijn energie, had moeite met rust vinden. Maar zodra hij begint te praten, kalmeert hij. Dan zie je dat er iets gebeurt. Dat hij ontspant en op een andere toon verder kan praten.”
Een ander voorbeeld raakt hem nog meer. “Een man had zijn kinderen al twee jaar niet gezien. Als daar weer voorzichtig contact ontstaat, is dat voor mij iets groots. Zoiets noem ik een succes.”
Wat hem helpt om een veilige sfeer te creëren? “Ik stel me altijd voor als mezelf. Niet als buurtteammedewerker of ervaringsdeskundige, maar gewoon als Hoscar. Ik noem het een professionele vriendschap. Ik groet iedereen gewoon met: ‘Hé broer, hoe gaat het?’ Dat werkt. Zeker bij mijn Amsterdamse mannen. Zodra je iemand een ‘cliënt’ noemt, is de afstand er al.”
Voor wie is de groep bedoeld?
Volgens Inès is de plegergroep geschikt voor elke man die openstaat voor verbinding, inzicht en verandering. “De dynamiek tussen slachtoffer en pleger is in elke situatie anders. Bij Blijf Groep werken we met vijf gezinsprofielen die helpen om gericht vragen te stellen en zicht te krijgen op de kern van het geweld. Maar in de onderstroom blijft het maken van verbinding essentieel.”
Samenwerking als sleutel tot succes
Die verbinding wordt mede mogelijk gemaakt door de samenwerking tussen Daadkr8, Buurtteam Nieuw-West en Blijf Groep. “Alle partijen brengen hun eigen kracht in,” zegt Inès. “Daadkr8 richt zich op de emancipatie van mannen en biedt een veilige plek. Het buurtteam is de kapstok van de stad. Vanuit Blijf Groep brengen we kennis en ervaring rondom huiselijk geweld in. Samen vormen we een sterke mix. De gemeente helpt bovendien mee om de supportgroep goed te organiseren.”
Hoscar onderstreept het belang van die samenwerking. “Bij Daadkr8 voeren we vaak al gesprekken zodra iemand binnenkomt. Dan plannen we een gesprek in, en vaak blijkt er veel meer aan de hand dan eerst wordt gezegd. Het buurtteam is goed in het uitvragen van de échte hulpvraag. Samen met Blijf Groep kunnen we voorkomen dat het opnieuw gebeurt.”
Een oproep tot erkenning
Zijn boodschap aan andere mannen is helder. “Zoek hulp. Echt. Er zijn organisaties die hierin gespecialiseerd zijn. Praat erover. Met familie, met iemand die je vertrouwt. Blijf er niet alleen mee rondlopen. Je bent niet alleen, ook al voelt het soms wel zo.”
Ook richting de samenleving heeft Hoscar een oproep. “Mensen staan te snel klaar met een oordeel. Ik zou willen dat we meer kijken naar het verhaal áchter het gedrag. En zien dat ook plegers hulp nodig hebben.”
Tot slot richt hij zich tot beleidsmakers. “Laat het ons maar bewijzen. Een supportgroep kan wel degelijk verschil maken. Maar beleid wordt nog te vaak geschreven door mensen die nooit met een pleger hebben gesproken. Wij staan er middenin. Wij zien wat werkt.”
Wil je meer weten over deze groep of je aanmelden? Lees meer over de mannensupportgroep van Blijf Groep.